Darmowe mapy turystyczne – polskie góry

Przygotowując się do wędrówki w górach bezwzględnie powinniśmy zapoznać się z mapami terenu. W internecie można znaleźć darmowe mapy turystyczne, które będą świetną pomocą w planowaniu trasy. Oczywiście nic nie zastąpi dobrej mapy papierowej, którą można wrzucić do plecaka, jednak wcześniejsze zapoznanie się z mapami online jest wygodne i co najważniejsze za darmo.

Przygotowując się do wędrówki w górach bezwzględnie powinniśmy zapoznać się z mapami terenu. W internecie można znaleźć darmowe mapy turystyczne, które będą świetną pomocą w planowaniu trasy. Oczywiście nic nie zastąpi dobrej mapy papierowej, którą można wrzucić do plecaka, jednak wcześniejsze zapoznanie się z mapami online jest wygodne i co najważniejsze za darmo.

Wcześniej pisałem już o darmowych mapach topograficznych Polski, jednak nie mają one naniesionych szlaków turystycznych. Z kolei mapy turystyczne Zumi.pl nie są jeszcze wystarczająco wiarygodne (brak niektórych szlaków, brak poziomic), by tylko na nich polegać.


Mapy online zazwyczaj można łatwo powiększać i przesuwać

Na szczęście niektóre wydawnictwa kartograficzne udostępniają swoje mapy online – są to skany map papierowych dostępne w wygodnej przeglądarce. Po zapoznaniu się z taką mapą, będzie można później kupić identyczną i zabrać na wędrówkę. Mapy udostępniają również regionalne portale internetowe i urzędy w celu promocji swoich tras turystycznych.

Sudety

Tatry i Podtatrze

Beskidy

Pieniny i Gorce

Bieszczady

Góry Świętokrzyskie

Mapy czeskie i słowackie

 

Sporo planów miast udostępnia wydawnictwo „Witański” na stronie http://www.mapyonline.pl/.

 

Archiwalne mapy topograficzne Polski

Mapy Polski sprzed kilku-, kilkudziesięciu lat, zazwyczaj niezbyt dokładne i schematyczne, w dobie zdjęć i nawigacji satelitarnych mogą wywołać jedynie uśmiech. Najczęściej można spotkać mapy „poniemieckie” – sprzed i z okresu II wojny światowej. Czy mogą się jeszcze dziś do czegokolwiek przydać? Oczywiście! Może nie bezpośrednio do przygotowywania trasy wycieczki, ale do „podróży” w czasie.

Mapy Polski sprzed kilku-, kilkudziesięciu lat, zazwyczaj niezbyt dokładne i schematyczne, w dobie zdjęć i nawigacji satelitarnych mogą wywołać jedynie uśmiech. Najczęściej można spotkać mapy „poniemieckie” – sprzed i z okresu II wojny światowej. Czy mogą się jeszcze dziś do czegokolwiek przydać? Oczywiście! Może nie bezpośrednio do przygotowywania trasy wycieczki, ale do „podróży” w czasie.

Fragment niemieckiej mapy topograficznej Messtischblatt

Archiwalne mapy topograficzne mapy są cennym źródłem informacji nie tylko dla zawodowych historyków, lecz korzystają z nich tropiciele tajemnic historycznych, eksploratorzy, poszukiwacze skarbów… Dzięki takim mapom możemy poznać historię odwiedzanych terenów i miast. Możemy zobaczyć co na przestrzeni lat zniknęło i co pojawiło się nowego, jak zmieniło się zagospodarowanie, możemy znaleźć miejsca w których żyli nasi przodkowie. Jak widać, zastosowań starych map jest wiele. Tylko pytanie – skąd je wziąć? Na szczęście pojawiły się serwisy internetowe, które bezpłatnie udostępniają archiwa kartograficzne.

Dostępne archiwa to przede wszystkim mapy WIG (Wojskowego Instytutu Geograficznego) powstałe w latach 1919-1949, radzieckie mapy wojskowe oraz niemieckie Messtischblatty. Myślę, że swoją przygodę z archiwalnymi mapami topograficznymi Polski warto zacząć właśnie od tych zasobów.

Pierwszym serwisem, wartym odwiedzenia jest „Archiwum Map Wojskowego Instytutu Geograficznego” (http://polski.mapywig.org/) – jest to niekomercyjny projekt udostępniania skanów map i materiałów geograficznych wydanych przez WIG. Oprócz zasobów WIG znajdziemy tu mapy wydane przez K.u.K MGI. (Kaiserlich und Königlich Militaergeografisches Institut) (z przełomu XIX i XX w.), niemieckie mapy wydane przez Königlich Preußischen Landesaufnahme (do roku 1918) i Reichsamt für Landesaufnahme (1921 – 1945), alianckie mapy z czasów II wojny światowej i „zimnej wojny” oraz plany miast (głównie Polski i krajów Europy Środkowej i Wschodniej).

Archiwum Map Wojskowego Instytutu Geograficznego

Następnym projektem udostępniającym niemieckie mapy Messtischblatt jest „Archiwum Map Zachodniej Polski” (http://mapy.amzp.pl/). Znajdziemy tu mapy w skali 1:25000 województw: dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, łódzkiego, lubuskiego, mazowieckiego, opolskiego, śląskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego.

Archiwum Map Zachodniej Polski

Kolejny projekt skupia się na jeszcze mniejszym obszarze, głównie na Pomorzu Gdańskim – „Archiwalne Mapy Pomorza Gdańskiego” (http://www.mapy.eksploracja.pl/). Oprócz map niemieckich i polskich, znajdziemy tu mapy radzieckie w skali 1:10000. Poza tym jest sporo map Gdańska z XVIII – XX w., Gdyni i Sopotu oraz Pomorza Gdańskiego, Prus Wschodnich, a także kilka z Pomorza Zachodniego.

Archiwalne Mapy Pomorza Gdańskiego

Zasoby trzech wspomnianych wyżej archiwów – głównie mapy WIG i Messtischblatt – można znaleźć w jednej wyszukiwarce „Mapster” (http://igrek.amzp.pl/. Mamy tu możliwość wyszukiwania według nazwy miejscowości oraz skorowidze arkuszy map. Polecam ten serwis do wygodnego i szybkiego wyszukiwania oraz przeglądania map.

Wyszukiwarka map – „Mapster”

Pod adresem http://maps.vlasenko.net/ można znaleźć radziecką wojskową mapę topograficzną w skali 1:50000 (praktycznie cała Polska), 1:200000 (północno-wschodnia część Polski), 1:500000 (cała Polska) i 1:1000000 (wschodnia część Polski) oraz mapę austriacką z 1910 roku (południowo-wschodnia część Polski). Mapy (poza 1:50000 i austriacką) zawierają nazwy miejscowości pisane cyrylicą.

Radziecka wojskowa mapa topograficzna

Warto jeszcze zwrócić uwagę na mapę terytorium Cesarstwa Austro-Węgierskiego oraz reszty Europy Środkowej z 1910 roku (http://lazarus.elte.hu/hun/digkonyv/topo/3felmeres.htm) Jest to sztabowa mapa austriacka w skali 1:200000, na której Polska ujęta jest od wysokości Szczecina (bez wybrzeża bałtyckiego).

Mapa terytorium Cesarstwa Austro-Węgierskiego

Na koniec zostawiłem ciekawostki, z którymi warto się zapoznać. Pierwsza to archiwalne plany miast: Warszawy (od 1908 roku) i Krakowa (od 1785 roku). Kolejną ciekawostką jest atlas map kolejowych.

A na koniec proponuję zapoznać się z archiwalnymi zdjęciami lotniczymi dostępnymi w programie Google Earth. Wystarczy kliknąć w ikonę z zegarem lub wybrać z menu „Widok” opcję „Obrazy historyczne”. Pojawi się wówczas suwak czasu, za pomocą którego można „przenieść się” w przeszłość. W ten sposób możemy obejrzeć Warszawę, Wrocław i Gdańsk z okresu II wojny światowej. Jest to na prawdę świetna zabawa!

Fragment Wrocławia z 1943 roku w Google Earth

Oczywiście nie wyczerpałem tutaj wszystkich źródeł map topograficznych Polski. Pozostają biblioteki, antykwariaty. Jeśli mamy zamiar więcej czasu poświęcić archiwalnym mapom, warto poszukać forów internetowych, na których użytkownicy wymieniają się informacjami – tam na pewno znajdziemy wskazówki do dalszej pracy.