Darmowe mapy – część 2

Kontynuując opis darmowych map, chciałbym zaprezentować kolejne ogólnodostępne serwisy internetowe, które pomogą w odnalezieniu miejsc i zaplanowaniu trasy przejazdu.

Kontynuując opis darmowych map, chciałbym zaprezentować kolejne ogólnodostępne serwisy internetowe, które pomogą w odnalezieniu miejsc i zaplanowaniu trasy przejazdu.

Map24 Polska jest częścią serwisu Interia.pl. Mapy podzielone są na nastepujące obszary: Europa, Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Środkowy Wschód, Azja Pacyfik i Afryka Południowa. Map24 na pierwszy rzut oka nie wyróżnia się niczym specjalnym, jednak oferuje kilka funkcji, których nie ma konkurencja.

Pierwszą funkcją jest widok 3D, który umozliwia obserwację mapy pod dowolnym kątem a nie tylko prostopadle. Drugą wyróżniającą się opcją jest podgląd trasy, a dokładniej mozliwość „przejażdżki” wzdłuz trasy. Przy połączeniu widoku 3D i podglądu trasy możemy poczuć się jak w symulatorze lotu. Oczywiście funkcje te nie są niezbędne dla turysty, ale chwila zabawy nikomu nie zaszkodziła.

Poza tym Map24 oferuje bardzo wygodny pomiar odległości oraz dla miast Europy zachodniej (niestety nie dla Polski) informacje o utrudnieniach w ruchu.

Kolejnym serwisem, który może przydać się przy planowaniu tras jest Lokalizator Internetowy Zumi.pl. Mapy Zumi.pl obejmują jedynie obszar Polski. Dlaczego więc warto zwrócić uwagę na tę mapę?

Otóż zawiera ona pokaźną bazę firm i instytucji połączoną z wyszukiwarką. Dodatkowo serwis posiada wyszukiwarkę bankomatów, atrakcji turystycznych oraz zaplecza hotelowo-gastronomicznego. Bardzo pomocne dla kierowców będą informacje o tzw. czarnych punktach, aktualnych utrudnieniach w ruchu drogowym, rozmieszczeniu fotoradarów, a także obrazy z kamer drogowych.

Darmowe mapy

Przygotowując się do podróży, niezależnie od środka transportu, zazwyczaj patrzymy na mapę. Na mapie szukamy ciekawej i optymalnej trasy, miejsc na odpoczynek, sprawdzamy, co ciekawego znajduje się w okolicy. Jednym słowem mapa jest niezastąpionym „narzędziem” turysty. Planując trasę, nie musimy posiadać całej sterty map na biurku, ale może wystarczyć komputer podłaczony do internetu. W sieci jest kilka serwisów internetowych, które udostepniają darmowe, interaktywne mapy całego świata lub wybranych krajów.

Przygotowując się do podróży, niezależnie od środka transportu, zazwyczaj patrzymy na mapę. Na mapie szukamy ciekawej i optymalnej trasy, miejsc na odpoczynek, sprawdzamy, co ciekawego znajduje się w okolicy. Jednym słowem mapa jest niezastąpionym „narzędziem” turysty. Planując trasę, nie musimy posiadać całej sterty map na biurku, ale może wystarczyć komputer podłaczony do internetu. W sieci jest kilka serwisów internetowych, które udostepniają darmowe, interaktywne mapy całego świata lub wybranych krajów.

Pierwszym serwisem, który chciałbym zaprezentować jest Google Maps. Podstawowymi zaletami serwisu są aktualne mapy, dostęp do zdjęc satelitarnych, szybkie wyszukiwanie miejsc po nazwie, możliwość wyszukiwania oraz edycji tras samochodowych i pieszych. Przygotowane przez nas trasy możemy zapamiętać i udostępnić innym, a także dodać do własnej witryny internetowej.

Bardzo ciekawą funkcją jest wyświetlanie tzw. widoków ulicy, to znaczy zdjęć ulic, po których możemy odbywać wirtualną wycieczkę. Niestety widoki ulicy sa dostępnie jedynie w Stanach Zjednoczonych, Australii i nielicznych miejscach Europy i Japonii (jednak obszar sfotografowanych ulic z dnia na dzień się powiększa). Poza tym można na mapie wyświetlić zdjęcia i filmy wybranych miejsc, dodane przez innych użytkowników internetu.

Niestety, mapy dostarczane przez Google nie zawsze są tak szczegółowe, jak moglibyśmy tego oczekiwać. Niektóre miejscowości są zaznaczone wręcz schematycznie – bez wyszczególnienia jakichkolwiek ulic. Również zdjęcia satelitarne są dostępne w zadowalającej jakości jedynie dla wybranych obszarów (głównie miast).

Mówiąc o Google Maps, warto wspomnieć o programie Google Earth, który umozliwia wirtualne wycieczki po świecie i kosmosie.

Kierowców na pewno zainteresuje oferta ViaMichelin. Poza obowiązkowym wyszukiwaniem tras, otrzymujemy możliwość obliczenia kosztów przejazdu czy zarezerwowania hotelu. Dodatkowo możemy na mapie wyświetlić aktualną pogodę, miejsca postojowe, restauracje, hotele czy wreszcie bazę fotoradarów.

Bardzo przydatną informacją, którą oferują mapy ViaMichelin, są zakresy numeracji domów przy ulicach – nie ma konkretnych numerów budynków, ale jest informacja, które numery występują w danej części ulicy. Mapy ViaMichelin są bardzo dokładne – nawet w małych miejscowościach są oznaczone ulice łącznie z nazwami, a niekiedy numeracją domów.

Archiwalne mapy topograficzne Polski

Mapy Polski sprzed kilku-, kilkudziesięciu lat, zazwyczaj niezbyt dokładne i schematyczne, w dobie zdjęć i nawigacji satelitarnych mogą wywołać jedynie uśmiech. Najczęściej można spotkać mapy „poniemieckie” – sprzed i z okresu II wojny światowej. Czy mogą się jeszcze dziś do czegokolwiek przydać? Oczywiście! Może nie bezpośrednio do przygotowywania trasy wycieczki, ale do „podróży” w czasie.

Mapy Polski sprzed kilku-, kilkudziesięciu lat, zazwyczaj niezbyt dokładne i schematyczne, w dobie zdjęć i nawigacji satelitarnych mogą wywołać jedynie uśmiech. Najczęściej można spotkać mapy „poniemieckie” – sprzed i z okresu II wojny światowej. Czy mogą się jeszcze dziś do czegokolwiek przydać? Oczywiście! Może nie bezpośrednio do przygotowywania trasy wycieczki, ale do „podróży” w czasie.

Fragment niemieckiej mapy topograficznej Messtischblatt

Archiwalne mapy topograficzne mapy są cennym źródłem informacji nie tylko dla zawodowych historyków, lecz korzystają z nich tropiciele tajemnic historycznych, eksploratorzy, poszukiwacze skarbów… Dzięki takim mapom możemy poznać historię odwiedzanych terenów i miast. Możemy zobaczyć co na przestrzeni lat zniknęło i co pojawiło się nowego, jak zmieniło się zagospodarowanie, możemy znaleźć miejsca w których żyli nasi przodkowie. Jak widać, zastosowań starych map jest wiele. Tylko pytanie – skąd je wziąć? Na szczęście pojawiły się serwisy internetowe, które bezpłatnie udostępniają archiwa kartograficzne.

Dostępne archiwa to przede wszystkim mapy WIG (Wojskowego Instytutu Geograficznego) powstałe w latach 1919-1949, radzieckie mapy wojskowe oraz niemieckie Messtischblatty. Myślę, że swoją przygodę z archiwalnymi mapami topograficznymi Polski warto zacząć właśnie od tych zasobów.

Pierwszym serwisem, wartym odwiedzenia jest „Archiwum Map Wojskowego Instytutu Geograficznego” (http://polski.mapywig.org/) – jest to niekomercyjny projekt udostępniania skanów map i materiałów geograficznych wydanych przez WIG. Oprócz zasobów WIG znajdziemy tu mapy wydane przez K.u.K MGI. (Kaiserlich und Königlich Militaergeografisches Institut) (z przełomu XIX i XX w.), niemieckie mapy wydane przez Königlich Preußischen Landesaufnahme (do roku 1918) i Reichsamt für Landesaufnahme (1921 – 1945), alianckie mapy z czasów II wojny światowej i „zimnej wojny” oraz plany miast (głównie Polski i krajów Europy Środkowej i Wschodniej).

Archiwum Map Wojskowego Instytutu Geograficznego

Następnym projektem udostępniającym niemieckie mapy Messtischblatt jest „Archiwum Map Zachodniej Polski” (http://mapy.amzp.pl/). Znajdziemy tu mapy w skali 1:25000 województw: dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, łódzkiego, lubuskiego, mazowieckiego, opolskiego, śląskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego.

Archiwum Map Zachodniej Polski

Kolejny projekt skupia się na jeszcze mniejszym obszarze, głównie na Pomorzu Gdańskim – „Archiwalne Mapy Pomorza Gdańskiego” (http://www.mapy.eksploracja.pl/). Oprócz map niemieckich i polskich, znajdziemy tu mapy radzieckie w skali 1:10000. Poza tym jest sporo map Gdańska z XVIII – XX w., Gdyni i Sopotu oraz Pomorza Gdańskiego, Prus Wschodnich, a także kilka z Pomorza Zachodniego.

Archiwalne Mapy Pomorza Gdańskiego

Zasoby trzech wspomnianych wyżej archiwów – głównie mapy WIG i Messtischblatt – można znaleźć w jednej wyszukiwarce „Mapster” (http://igrek.amzp.pl/. Mamy tu możliwość wyszukiwania według nazwy miejscowości oraz skorowidze arkuszy map. Polecam ten serwis do wygodnego i szybkiego wyszukiwania oraz przeglądania map.

Wyszukiwarka map – „Mapster”

Pod adresem http://maps.vlasenko.net/ można znaleźć radziecką wojskową mapę topograficzną w skali 1:50000 (praktycznie cała Polska), 1:200000 (północno-wschodnia część Polski), 1:500000 (cała Polska) i 1:1000000 (wschodnia część Polski) oraz mapę austriacką z 1910 roku (południowo-wschodnia część Polski). Mapy (poza 1:50000 i austriacką) zawierają nazwy miejscowości pisane cyrylicą.

Radziecka wojskowa mapa topograficzna

Warto jeszcze zwrócić uwagę na mapę terytorium Cesarstwa Austro-Węgierskiego oraz reszty Europy Środkowej z 1910 roku (http://lazarus.elte.hu/hun/digkonyv/topo/3felmeres.htm) Jest to sztabowa mapa austriacka w skali 1:200000, na której Polska ujęta jest od wysokości Szczecina (bez wybrzeża bałtyckiego).

Mapa terytorium Cesarstwa Austro-Węgierskiego

Na koniec zostawiłem ciekawostki, z którymi warto się zapoznać. Pierwsza to archiwalne plany miast: Warszawy (od 1908 roku) i Krakowa (od 1785 roku). Kolejną ciekawostką jest atlas map kolejowych.

A na koniec proponuję zapoznać się z archiwalnymi zdjęciami lotniczymi dostępnymi w programie Google Earth. Wystarczy kliknąć w ikonę z zegarem lub wybrać z menu „Widok” opcję „Obrazy historyczne”. Pojawi się wówczas suwak czasu, za pomocą którego można „przenieść się” w przeszłość. W ten sposób możemy obejrzeć Warszawę, Wrocław i Gdańsk z okresu II wojny światowej. Jest to na prawdę świetna zabawa!

Fragment Wrocławia z 1943 roku w Google Earth

Oczywiście nie wyczerpałem tutaj wszystkich źródeł map topograficznych Polski. Pozostają biblioteki, antykwariaty. Jeśli mamy zamiar więcej czasu poświęcić archiwalnym mapom, warto poszukać forów internetowych, na których użytkownicy wymieniają się informacjami – tam na pewno znajdziemy wskazówki do dalszej pracy.

Kolorowe Jeziorka

Kolorowe JeziorkaJedną z atrakcji Rudaw Janowickich i masywu Wielkiej Kopy są tzw. Kolorowe Jeziorka, które powstały w wyniku zalania wodą wyrobisk dawnych kopalni pirytu. Piryt, który jest odmianą siarczku żelaza, był do 1925 r. używany w okolicznej wytwórni do produkcji kwasu siarkowego…

Kolorowe JeziorkaJedną z atrakcji Rudaw Janowickich i masywu Wielkiej Kopy są tzw. Kolorowe Jeziorka, które powstały w wyniku zalania wodą wyrobisk dawnych kopalni pirytu. Piryt, który jest odmianą siarczku żelaza, był do 1925 r. używany w okolicznej wytwórni do produkcji kwasu siarkowego.

Eksploatacja pirytonośnych łupków trwała od XVIII wieku w trzech kopalniach: „Nadzieja”, „Nowe Szczęście” i „Gustaw”. W miejscu wyrobisk powstały niewielkie jeziorka, których wody zabarwiły się od rozpuszczonych związków mineralnych.

Największe, po kopalni „Nadzieja”, ma kolor purpurowy (Purpurowe Jeziorko). Jego wody mają (podobno) słaby odczyn kwaśny oraz cierpki smak i są w zasadzie słabym roztworem kwasu siarkowego. Obok znajduje się Żółte Jeziorko, do którego można dostać się przez tunel wykuty w skale oddzielającej go od Purpurowego Jeziorka. Strop tunelu pokryty jest kruchymi kryształkami gipsu, które tworzą nacieki i wykwity. Oba jeziorka zawdzięczają swoją barwę rozpuszczonym związkom żelaza. W zachodniej części wyrobiska znajduje się 132 m sztolnia, której korytarz jest zalany wodą.

Pnąc się w górę dojdziemy do wyrobiska „Nowe Szczęście”, w którym powstało Błękitne Jeziorko. Dzięki rozpuszczonym związkom miedzi jego wody mają kolor szmaragdowy. Na północnej i wschodniej ścianie wyrobiska znajdują się wejścia do dwóch sztolni o długościach odpowiednio 45 m i 10 m. Niestety nie są one udostępnione dla turystów.

Jeziorka te naprawdę robią wrażenie, są bardzo malowniczo położone i zachwycają swoimi kolorami. Ponieważ są stosunkowo łatwo dostępne (zwłaszcza Purpurowe), przewijaną się tam spore rzesze turystów i biwakowiczów.

Ostatnie jeziorko – Zielony Stawek – powstało w wyrobisku „Gustaw” i ma ono charakter okresowy, gdyż latem po prostu wysycha. Kolor tego jeziorka pochodzi od związków miedzi rozpuszczonych w wodzie. Nam niestety udało się zobaczyć jedynie sporą kałużę, a woda miała raczej kolor bury. Intensywnie zielone były jedynie połacie mchów porastających brzegi. Zielony Stawek mimo swoich skromnych rozmiarów, też ma swój urok.

Dalej zielony szlak zaprowadził nas na Wielką Kopę (871 m n.p.m.). To czwarty pod względem wysokości szczyt Rudaw Janowickich. Źródła podają, że przed II wojną szczyt ten był bardzo popularnym celem wycieczek – były tam ławeczki i schron dla turystów oraz wysoka drewniana wieża widokowa. Zaraz po wojnie wieża uległa zniszczeniu, a do dzisiaj pozostały jedynie fragmenty betonowych fundamentów. Sam szczyt góry porośnięty jest lasem, przez co widoczność jest mocno ograniczona. Na szczęście nieco poniżej szczytu jest odsłonięta grupa skałek, z których rozciąga się piękny widok na północ, na pobliskie górki. 

 
 
{slimbox
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka01.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka01_.jpg,Kolorowe Jeziorka;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka02.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka02_.jpg,Kolorowe Jeziorka;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka03.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka03_.jpg,Kolorowe Jeziorka – Purpurowe Jeziorko;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka04.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka04_.jpg,Kolorowe Jeziorka- Purpurowe Jeziorko;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka05.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka05_.jpg,W pobliżu Purpurowego Jeziorka;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka06.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka06_.jpg,W pobliżu Purpurowego Jeziorka;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka07.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka07_.jpg,W pobliżu Purpurowego Jeziorka;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka08.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka08_.jpg,W pobliżu Purpurowego Jeziorka;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka26.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka26_.jpg,Kolorowe Jeziorka, pozostałości sztolni;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka09.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka09_.jpg,Kolorowe Jeziorka – Błękitne Jeziorko;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka10.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka10_.jpg,Kolorowe Jeziorka – Błękitne Jeziorko;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka11.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka11_.jpg,Kolorowe Jeziorka – Błękitne Jeziorko;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka12.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka12_.jpg,Kolorowe Jeziorka – Błękitne Jeziorko;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka13.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka13_.jpg,Kolorowe Jeziorka – Błękitne Jeziorko;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka14.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka14_.jpg,Kolorowe Jeziorka – Błękitne Jeziorko;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka15.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka15_.jpg,Kolorowe Jeziorka, w drodze do Zielonego Stawku;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka16.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka16_.jpg,Kolorowe Jeziorka – Zielony Stawek;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka17.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka17_.jpg,Kolorowe Jeziorka – Zielony Stawek;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka18.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka18_.jpg,Kolorowe Jeziorka;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka19.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka19_.jpg,Kolorowe Jeziorka;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka20.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka20_.jpg,Kolorowe Jeziorka;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka21.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka21_.jpg,Kolorowe Jeziorka;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka22.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka22_.jpg,Kolorowe Jeziorka;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka24.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka24_.jpg,Kolorowe Jeziorka – punkt widokowy na Wielkiej Kopie;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka23.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka23_.jpg,Kolorowe Jeziorka – punkt widokowy na Wielkiej Kopie;
images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka25.jpg,images/gallery/kolorowe_jeziorka/kolorowe_jeziorka25_.jpg,Kolorowe Jeziorka}

Śnieżka – Karkonosze

Karkonosze, ŚnieżkaNajwyższy szczyt w Karkonoszach okazuje się być wyjątkowo łatwo dostępny. Wyciąg krzesełkowy z Karpacza na Kopę działa przez cały rok. Trzeba się liczyć z długim czekaniem w kolejce przed dolną stacją. Dla osób starszych, mniej sprawnych, czy z małymi dziećmi jest to jednak najlepszy sposób dostania się w górne partie Karkonoszy. Dla wszystkich może oznaczać dużą oszczędność czasu i energii…

Karkonosze, ŚnieżkaNajwyższy szczyt w Karkonoszach okazuje się być wyjątkowo łatwo dostępny. Wyciąg krzesełkowy z Karpacza na Kopę działa przez cały rok. Trzeba się liczyć z długim czekaniem w kolejce przed dolną stacją. Dla osób starszych, mniej sprawnych, czy z małymi dziećmi jest to jednak najlepszy sposób dostania się w górne partie Karkonoszy. Dla wszystkich może oznaczać dużą oszczędność czasu i energii.

Wybraliśmy wariant z wejściem Śląską Drogą (czarny szlak z Karpacza). Naiwnością okazało się myślenie, że wszyscy jadą wyciągiem, więc w lesie będzie cicho i spokojnie. Okazuje się, że w ładną wrześniową sobotę ludzie są wszędzie! Absolutnie nie umniejsza to piękna widoków.

Dodatkowych wrażeń dostarczało nam co chwilę zmieniające się zachmurzenie. Oświetlenie w połączeniu z jesiennymi już kolorami traw i wrzosów zachęcały do fotografowania.

{slimbox

images/gallery/sniezka/sniezka02.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka02_.jpg,Karkonosze, Biały Jar;
images/gallery/sniezka/sniezka03.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka03_.jpg,Karkonosze;
images/gallery/sniezka/sniezka04.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka04_.jpg,Karkonosze, Wielki Staw;
images/gallery/sniezka/sniezka25.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka25_.jpg,Karkonosze;
images/gallery/sniezka/sniezka24.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka24_.jpg,Karkonosze;
images/gallery/sniezka/sniezka20.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka20_.jpg,Karkonosze, widać spodki Obserwatorium na Śnieżce – widok złudny, bo jeszcze bardzo daleko…;
images/gallery/sniezka/sniezka05.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka05_.jpg,Karkonosze, Śnieżka;
images/gallery/sniezka/sniezka21.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka21_.jpg,Karkonosze, przystanek przed wejściem na Śnieżkę – niesamowicie zatłoczone Schronisko Dom Śląski;
images/gallery/sniezka/sniezka18.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka18_.jpg,Śnieżka – panorama z Domu Śląskiego;
images/gallery/sniezka/sniezka06.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka06_.jpg,Spojrzenie w tył – schronisko Śląski Dom przypominało nam mrowisko;
images/gallery/sniezka/sniezka07.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka07_.jpg,Śnieżka – widok na czeską stronę – Upska jama;
images/gallery/sniezka/sniezka23.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka23_.jpg,Śnieżka – widok na czeską stronę – Upska jama;
images/gallery/sniezka/sniezka08.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka08_.jpg,Wszystkie drogi prowadzą na Śnieżkę;
images/gallery/sniezka/sniezka09.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka09_.jpg,Okiem Obserwatorium Meteorologicznego na Śnieżce;
images/gallery/sniezka/sniezka10.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka10_.jpg,Widok z okien restauracji „Na Śnieżce”;
images/gallery/sniezka/sniezka11.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka11_.jpg,Restauracja „Na Śnieżce”;
images/gallery/sniezka/sniezka01.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka01_.jpg,Śnieżka – Obserwatorium Meteorologiczne;
images/gallery/sniezka/sniezka22.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka22_.jpg,Kaplica św. Wawrzyńca na Śnieżce;
images/gallery/sniezka/sniezka12.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka12_.jpg,Karkonosze, Śnieżka – zejście Drogą Jubileuszową umożliwia podziwianie widoków na wschód;
images/gallery/sniezka/sniezka13.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka13_.jpg,Droga Jubileuszowa na Śnieżkę;
images/gallery/sniezka/sniezka14.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka14_.jpg,Droga ze Śnieżki na Czarną Kopę;
images/gallery/sniezka/sniezka15.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka15_.jpg,Karkonosze, Śnieżka;
images/gallery/sniezka/sniezka16.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka16_.jpg,Śnieżka – Droga Jubileuszowa;
images/gallery/sniezka/sniezka17.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka17_.jpg,Karkonosze, kaskady Łomniczki, widoczne zejście czerwonym szlakiem;

images/gallery/sniezka/sniezka19.jpg,images/gallery/sniezka/sniezka19_.jpg,Karkonosze, Śnieżka}

Kieżmark

KieżmarkPięknie położony u stóp Tatr. Sprawia wrażenie małego, sennego miasteczka przycupniętego u podnóża gór. Centrum Kieżmarku to ratusz, mnóstwo zabytkowych kamieniczek, renesansowy zamek i dwa kościoły ewangelickie. Starszy z nich okazuje się być prawdziwą perełką…

KieżmarkPięknie położony u stóp Tatr. Sprawia wrażenie małego, sennego miasteczka przycupniętego u podnóża gór. Centrum Kieżmarku to ratusz, mnóstwo zabytkowych kamieniczek, renesansowy zamek i dwa kościoły ewangelickie. Starszy z nich okazuje się być prawdziwą perełką

Wybudowany w 1717 r. ze składek protestantów z całej Europy. Podobnie jak w przypadku wszystkich kościołów artykularnych, budowniczy musieli spełnić wiele warunków. Kościoły artykularne stawiano na skraju wsi. Musiały być wybudowane w ciągu jednego roku, przy użyciu najtańszych materiałów budowlanych, nie mogły być murowane, a przy ich budowie nie można było stosować elementów metalowych. Kościoły te nie mogły mieć fundamentów, wieży i dzwonnic, a wejście do nich musiało być odwrócone tyłem do miejscowości.

Świątynia w Kieżmarku powstała na planie greckiego krzyża. Wyposażenie wczesnobarokowe. Strop i ściany całkowicie pokryte są malowidłami. W ołtarzu głównym grupa rzeźb  przedstawiających urzyżowanie. Wnętrze mogło pomieścić nawet 4 000 osób. W 2008 r. Stary Kościół Ewangelicki wraz z innymi drewnianymi świątyniami słowackich Karpat wpisany został na listę światowego dziedzictwa UNESCO. 

Nowy kościół przypomina synagogę i meczet jednocześnie. We wnętrzu znajduje się mauzoleum węgierskiego bohatera narodowego, którym jest Imre Thököly, przywódca powstań antyhabsburskich w XVII w.

W obydwu kościołach nie można fotografować wnętrz. Dość ograniczone są też godziny udostępniania świątyń zwiedzającym. Internet nie obfituje w informacje na ich temat, na szczęście panie przewodniczki w obydwu kościołach wręczają opisy w języku polskim.

Po zwiedzeniu kościołów udajemy się na rynek i dalej w kierunku zamku. Wybudowany w XV w. jako forteca miejska miał za zadanie bronić miasto przed ewentualnymi atakami. W 1583 r. przeszedł w ręce Thökölyich, którzy nadali budowli renesansowy charakter. Obecnie zamek jest siedzibą Muzeum Regionalnego, a w sezonie letnim miejscem wystaw i koncertów.

Wart zobaczenia jest Kościół Świętego Krzyża i stojąca obok niego wieża z bogatymi dekoracjami sgraffitowymi. Niestety zabrakło nam czasu aby tam się udać. Wyruszyliśmy w kierunku Łysej Polany i do Polski.

 

{slimbox
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark08.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark08_.jpg,Kieżmark, Stary Kościół Ewangelicki;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark09.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark09_.jpg,Kieżmark, Nowy Kościół Ewangelicki;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark03.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark03_.jpg,Kieżmark, gotycki ratusz;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark04.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark04_.jpg,Kieżmark, Reduta – budynek od XIX w. pełniący funkcję domu kultury;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark05.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark05_.jpg,Kieżmark, detal na budynku Reduty;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark02.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark02_.jpg,Kieżmark, ul. Hviezdoslava stanowiąca oś starówki. Biegnie od kościołów ewangelickich do rynku i zamku;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark06.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark06_.jpg,Kieżmark, ul. Hviezdoslava;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark10.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark10_.jpg,Kieżmark, ul. Hviezdoslava;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark17.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark17_.jpg,Kieżmark, detale kamienic;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark07.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark07_.jpg,Kieżmark, detale kamienic;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark11.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark11_.jpg,Kieżmark, ul. Hviezdoslava;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark12.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark12_.jpg,Kieżmark, detale kamienic;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark13.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark13_.jpg,Kieżmark;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark16.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark16_.jpg,Zamek w Kieżmarku zbudowano prawdopodobnie w XV w.;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark01.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark01_.jpg,Zamek w Kieżmarku przebudowany w XVI w. przez Thökölyich uzyskał renesansowy charakter;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark15.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark15_.jpg,Zamek w Kieżmarku mieści dziś Muzeum Regionalne, na dziedzińcu odbywają się koncerty i wystawy;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark18.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark18_.jpg,Zamek w Kieżmarku, fragment wystawy prezentującej dawnych zdobywców Tatr, które nazywano wtedy Górami Śnieżnymi;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark14.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark14_.jpg,Kieżmark, widok na Tatry;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark21.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark21_.jpg,Widok na Tatry;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark19.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark19_.jpg,Widok na Tatry;
images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark20.jpg,images/photo/slowacja/kiezmark/kiezmark20_.jpg,Widok na Tatry} 

Radziejowa – Beskid Sądecki

Beskid Sądecki, RadziejowaRadziejowa (1262 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Beskidu Sądeckiego. Wierzchołek i stoki są porośnięte lasem, ale po drodze mija się kilka doskonałych punktów widokowych. Na samym szczycie wybudowano w 2006 r. drewnianą wieżę widokową. Konstrukcja nie przetrwała zbyt długo, bo 4 lata później uszkodził ją piorun. Po drodze, jak to w Beskidach, zatrzęsienie malin, jagód, jesienią grzyby. Czego chcieć więcej…

Beskid Sądecki, RadziejowaRadziejowa (1262 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Beskidu Sądeckiego. Wierzchołek i stoki są porośnięte lasem, ale po drodze mija się kilka doskonałych punktów widokowych. Na samym szczycie wybudowano w 2006 r. drewnianą wieżę widokową. Konstrukcja nie przetrwała zbyt długo, bo 4 lata później uszkodził ją piorun. Na szlaku, jak to w Beskidach, zatrzęsienie malin, jagód, jesienią grzyby. Czego chcieć więcej…

 

Polecamy rozpoczęcie trasy przy „Bacówce na Obidzy”. Doskonałe miejsce noclegowe (widoki z okien), pyszne i tanie posiłki w bufecie.

 {slimbox
images/gallery/radziejowa/radziejowa12.jpg,images/gallery/radziejowa/radziejowa12_.jpg,Beskid Sądecki, Radziejowa;
images/gallery/radziejowa/radziejowa02.jpg,images/gallery/radziejowa/radziejowa02_.jpg,Beskid Sądecki, Radziejowa;
images/gallery/radziejowa/radziejowa03.jpg,images/gallery/radziejowa/radziejowa03_.jpg,Beskid Sądecki, Radziejowa;
images/gallery/radziejowa/radziejowa04.jpg,images/gallery/radziejowa/radziejowa04_.jpg,Beskid Sądecki, Radziejowa;
images/gallery/radziejowa/radziejowa05.jpg,images/gallery/radziejowa/radziejowa05_.jpg,Beskid Sądecki, Radziejowa;
images/gallery/radziejowa/radziejowa08.jpg,images/gallery/radziejowa/radziejowa08_.jpg,Beskid Sądecki, Radziejowa;
images/gallery/radziejowa/radziejowa06.jpg,images/gallery/radziejowa/radziejowa06_.jpg,Beskid Sądecki, Radziejowa;
images/gallery/radziejowa/radziejowa07.jpg,images/gallery/radziejowa/radziejowa07_.jpg,Beskid Sądecki, Radziejowa;
images/gallery/radziejowa/radziejowa09.jpg,images/gallery/radziejowa/radziejowa09_.jpg,Beskid Sądecki, Radziejowa;
images/gallery/radziejowa/radziejowa01.jpg,images/gallery/radziejowa/radziejowa01_.jpg,Beskid Sądecki, Radziejowa;
images/gallery/radziejowa/radziejowa11.jpg,images/gallery/radziejowa/radziejowa11_.jpg,Beskid Sądecki, Radziejowa} 

Krynica-Zdrój

KrynicaSłusznie nazywana jest perłą polskich uzdrowisk. Kuracjuszy przyciąga do  Krynicy piękna zabudowa przypominająca alpejskie wille. Spora część pensjonatów to drewniane budynki z bogatymi dekoracjami snycerskimi oraz dużymi wspartymi na słupach balkonami.  W miasteczku wszędzie mnóstwo kwiatów i zieleni, dla kuracjuszy przygotowano parki i zachęcające do spacerów bulwary…

KrynicaSłusznie nazywana jest perłą polskich uzdrowisk. Kuracjuszy przyciąga do  Krynicy piękna zabudowa przypominająca alpejskie wille. Spora część pensjonatów to drewniane budynki z bogatymi dekoracjami snycerskimi oraz dużymi wspartymi na słupach balkonami.  W miasteczku wszędzie mnóstwo kwiatów i zieleni, dla kuracjuszy przygotowano parki i zachęcające do spacerów bulwary.

Jeśli dodać do tego malownicze okolice Krynicy, to jest to wymarzone miejsce na urlop. Rysą na tym kryształowym obliczu mogą być jedynie tłumy wczasowiczów i wysokie ceny…

Obowiązkowym punktem pobytu w Krynicy jest Galeria Sztuki „Romanówka”, w której zgromadzono prace Nikifora krynickiego. Epifaniusz Drowniak, bo tak się naprawdę nazywał, to znany już na całym świecie malarz prymitywista. W muzeum można zobaczyć jego obrazy i rysunki ale również wiele pamiątek po genialnym, zupełnie niedocenianym za życia artyście.

{slimbox
images/gallery/krynica/krynica01.jpg,images/gallery/krynica/krynica01_.jpg,Krynica-Zdrój, Witoldówka;
images/gallery/krynica/krynica05.jpg,images/gallery/krynica/krynica05_.jpg,Krynica-Zdrój;
images/gallery/krynica/krynica04.jpg,images/gallery/krynica/krynica04_.jpg,Krynica-Zdrój;
images/gallery/krynica/krynica03.jpg,images/gallery/krynica/krynica03_.jpg,Krynica-Zdrój, Willa Białej Róży;
images/gallery/krynica/krynica02.jpg,images/gallery/krynica/krynica02_.jpg,Krynica-Zdrój, Romanówka – Muzeum Nikifora Krynickiego;
images/gallery/krynica/krynica08.jpg,images/gallery/krynica/krynica08_.jpg,Krynica-Zdrój, Romanówka – Muzeum Nikifora Krynickiego;
images/gallery/krynica/krynica07.jpg,images/gallery/krynica/krynica07_.jpg,Krynica-Zdrój, Romanówka – Muzeum Nikifora Krynickiego;
images/gallery/krynica/krynica06.jpg,images/gallery/krynica/krynica06_.jpg,Krynica-Zdrój, Romanówka – Muzeum Nikifora Krynickiego;
images/gallery/krynica/krynica09.jpg,images/gallery/krynica/krynica09_.jpg,Krynica-Zdrój;
images/gallery/krynica/krynica11.jpg,images/gallery/krynica/krynica11_.jpg,Krynica-Zdrój;
images/gallery/krynica/krynica15.jpg,images/gallery/krynica/krynica15_.jpg,Krynica-Zdrój, u podnóża Góry Parkowej – Pijalnia „Jana”;
images/gallery/krynica/krynica10.jpg,images/gallery/krynica/krynica10_.jpg,Krynica-Zdrój;
images/gallery/krynica/krynica12.jpg,images/gallery/krynica/krynica12_.jpg,Krynica-Zdrój, Pijalnia „Mieczysław” w Starym Domu Zdrojowym;
images/gallery/krynica/krynica13.jpg,images/gallery/krynica/krynica13_.jpg,Krynica-Zdrój, Pijalnia Główna;

images/gallery/krynica/krynica14.jpg,images/gallery/krynica/krynica14_.jpg,Krynica-Zdrój, Pijalnia Główna}

 

Szymbark

SzymbarkDwór obronny Gładyszów (z 1540 r.) malowniczo położony, intrygująco wyglądający, niestety nie jest użytkowany, ani tym bardziej udostępniany do zwiedzania. Wielka szkoda, bo to jeden z nielicznych tego typu obiektów w Polsce. W pobliżu dworu usytuowano niewielki skansen,  w którym obejrzeć można chałupy i warsztaty  – charakterystyczne przykłady tradycyjnego budownictwa wiejskiego terenów Pogórza Gorlickiego…

SzymbarkDwór obronny Gładyszów (z 1540 r.) malowniczo położony, intrygująco wyglądający, niestety nie jest użytkowany, ani tym bardziej udostępniany do zwiedzania. Wielka szkoda, bo to jeden z nielicznych tego typu obiektów w Polsce. W pobliżu dworu usytuowano niewielki skansen,  w którym obejrzeć można chałupy i warsztaty  – charakterystyczne przykłady tradycyjnego budownictwa wiejskiego terenów Pogórza Gorlickiego…

Dwór obronny, zwany kasztelem, to budowla na planie prostokąta lub kwadratu, z wieżami lub basztami w czterech rogach. Dwór Gładyszów po przebudowie  pod koniec XVI w. uzyskał renesansowy wygląd – zwieńczenie arkadową attyką, sgraffitowe dekoracje. Usytuowane w narożnikach budowli alkierze w razie ataku były doskonałymi punktami obserwacyjnymi.

Naprzeciwko dworu, w drewnianym budynku niewielka wystawa pamiątek i wyposażenia dworskiego. Jeśli już tu jesteśmy – można zobaczyć.

{slimbox
images/gallery/szymbark/szymbark01.jpg,images/gallery/szymbark/szymbark01_.jpg,Szymbark – Dwór Gładyszów;
images/gallery/szymbark/szymbark02.jpg,images/gallery/szymbark/szymbark02_.jpg,Dwór Gładyszów w Szymbarku;
images/gallery/szymbark/szymbark04.jpg,images/gallery/szymbark/szymbark04_.jpg,Dwór Gładyszów w Szymbarku;
images/gallery/szymbark/szymbark03.jpg,images/gallery/szymbark/szymbark03_.jpg,Wystawa pamiątek i wyposażenia dworskiego – Szymbark;
images/gallery/szymbark/szymbark05.jpg,images/gallery/szymbark/szymbark05_.jpg,Wystawa pamiątek i wyposażenia dworskiego – Szymbark;
images/gallery/szymbark/szymbark06.jpg,images/gallery/szymbark/szymbark06_.jpg,Skansen w Szymbarku;
images/gallery/szymbark/szymbark07.jpg,images/gallery/szymbark/szymbark07_.jpg,Skansen w Szymbarku;
images/gallery/szymbark/szymbark08.jpg,images/gallery/szymbark/szymbark08_.jpg,Skansen w Szymbarku – Wnętrze chaty}

Beskid Niski – cerkwie i kościoły

Beskid Niski, Bodaki

Beskid Niski, a zwłaszcza zachodnia jego część, to obszar, na którym istniało najwięcej cerkwi łemkowskich. Pomimo zawirowań historycznych wiele z nich dotrwało do dnia dzisiejszego w dobrym stanie. W większości  cerkwi odbywa się liturgia – w obrządku wschodnim, zachodnim, niejednokrotnie w tym samym dniu są kolejno nabożeństwa  katolików obu wyznań.  W łemkowskich cerkwiach zachowały się ikonostasy, polichromia i wyposażenie. Są ludzie, którzy dbają o świątynie, zabiegają o remonty i wykonanie prac konserwatorskich. Widać tego efekty, trzeba je zobaczyć i docenić…

Beskid Niski, Bodaki

Beskid Niski, a zwłaszcza zachodnia jego część, to obszar, na którym istniało najwięcej cerkwi łemkowskich. Pomimo zawirowań historycznych wiele z nich dotrwało do dnia dzisiejszego w dobrym stanie. W większości  cerkwi odbywa się liturgia – w obrządku wschodnim, zachodnim, niejednokrotnie w tym samym dniu są kolejno nabożeństwa  katolików obu wyznań.  W łemkowskich cerkwiach zachowały się ikonostasy, polichromia i wyposażenie. Są ludzie, którzy dbają o świątynie, zabiegają o remonty i wykonanie prac konserwatorskich. Widać tego efekty, trzeba je zobaczyć i docenić.

 
 

Bartne

W XIX wieku była to duża i bogata wieś. Działały w niej cztery spółki kamieniarskie, które zajmowały się pozyskiwaniem piaskowca z okolicznych gór, jego transportem  i dalszą jego obróbką. Trzy z nich wytwarzały żarna i kamienie młyńskie, zaś ostatnia, najbardziej znana, zajmowała się krzyżami nagrobnymi. Wiele z nich można do dziś zobaczyć na cmentarzu nieopodal cerkwi, inne stoją wzdłuż drogi w Bartnem. Jeszcze więcej jest ich w okolicach Bartnego.

Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana

Wybudowana w 1842 r. Po wysiedleniu mieszkańców uległa dewastacji. Przeszła gruntowny remont pod koniec lat 60-tych. Ponieważ nie było wspólnoty, która mogła by opiekować się cerkwią, została filią Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu, obecnie Muzeum w Gorlicach. Cerkiew posiada XVIII-wieczny ikonostas, choć niektóre ikony mogą być w rzeczywistości starsze. Ściany nie są pokryte polichromią, jej ślady jedynie na suficie.

Cerkiew prawosławna św. św. Kosmy i Damiana

Po powrocie większości mieszkańców Bartnego do prawosławia (1928 r.) rozpoczęto budowę nowej cerkwi. Po wysiedleniu mieszkańców cerkiew popadła w ruinę, użytkowana była jako pomieszczenie dla owiec i bydła. Po powrocie wysiedlonych Łemków, w 1958 r. przywrócono parafię prawosławną. 

 {slimbox
images/gallery/cerkwie/bartne/bartne02.jpg,images/gallery/cerkwie/bartne/bartne02_.jpg,Bartne, Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana;
images/gallery/cerkwie/bartne/bartne01.jpg,images/gallery/cerkwie/bartne/bartne01_.jpg,Bartne, Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana;
images/gallery/cerkwie/bartne/bartne03.jpg,images/gallery/cerkwie/bartne/bartne03_.jpg,Bartne, Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana;
images/gallery/cerkwie/bartne/bartne08.jpg,images/gallery/cerkwie/bartne/bartne08_.jpg,Bartne, Cerkiew prawosławna św. św. Kosmy i Damiana;
images/gallery/cerkwie/bartne/bartne04.jpg,images/gallery/cerkwie/bartne/bartne04_.jpg,Bartne, Cerkiew prawosławna św. św. Kosmy i Damiana;
images/gallery/cerkwie/bartne/bartne05.jpg,images/gallery/cerkwie/bartne/bartne05_.jpg,Bartne, Cerkiew prawosławna św. św. Kosmy i Damiana;
images/gallery/cerkwie/bartne/bartne06.jpg,images/gallery/cerkwie/bartne/bartne06_.jpg,Bartne, Cerkiew prawosławna św. św. Kosmy i Damiana;
images/gallery/cerkwie/bartne/bartne07.jpg,images/gallery/cerkwie/bartne/bartne07_.jpg,Bartne, Cerkiew  prawosławna św. św. Kosmy i Damiana}

 

Bodaki

Cerkiew greckokatolicka św. Dymitra, obecnie kościół rzymskokatolicki

Zbudowana w 1902 r., polichromia i ikonostas również z 1902 r. Wyposażenie stanowiło do niedawna także 19 ikon XVII-wiecznych, pochodzących z wcześniejszej cerkwi. Niestety zabrane zostały do Łańcuta.

Cerkiew prawosławna św. Dymitra

Wybudowana w latach 30-tych XX w., po tym jak większość mieszkańców przeszła na prawosławie. Po wysiedleniu mieszkańców (1947 r.) wykorzystywana jako stodoła. Po 1956 r. po powrocie mieszkańców wsi, ponownie użytkowana jako cerkiew prawosławna. Wyposażenie stanowią współczesne obrazki religijne i chorągwie procesyjne. Brak polichromii.

{slimbox
images/gallery/cerkwie/bodaki/bodaki01.jpg,images/gallery/cerkwie/bodaki/bodaki01_.jpg,Bodaki, Cerkiew greckokatolicka św. Dymitra, w głębi cerkiew prawosławna św. Dymitra;
images/gallery/cerkwie/bodaki/bodaki04.jpg,images/gallery/cerkwie/bodaki/bodaki04_.jpg,Bodaki, Cerkiew greckokatolicka św. Dymitra;
images/gallery/cerkwie/bodaki/bodaki02.jpg,images/gallery/cerkwie/bodaki/bodaki02_.jpg,Bodaki, Cerkiew greckokatolicka św. Dymitra;
images/gallery/cerkwie/bodaki/bodaki03.jpg,images/gallery/cerkwie/bodaki/bodaki03_.jpg,Bodaki, Cerkiew prawosławna św. Dymitra}

 

Ropica Górna

Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła, obecnie kościół pw. św Michała Archanioła

Cerkiew powstała prawdopodobnie w 1813 lub 1819 r. Polichromia z końca XIX w. Na stropie nawy Przemienienie na Górze Tabor. Ikonostas kompletny z XVIII w. W rzędzie ikon namiestnych św. Onufry zamiast zwykle spotykanej na łemkowszczyźnie ikony św Mikołaja.

Generalnie cerkiew nie jest udostępniana turystom, my zdołaliśmy wejść do środka ponieważ trwały właśnie przygotowania do ślubu.

{slimbox
images/gallery/cerkwie/ropica_gorna/ropica_gorna01.jpg,images/gallery/cerkwie/ropica_gorna/ropica_gorna01_.jpg,Ropica Górna, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła;
images/gallery/cerkwie/ropica_gorna/ropica_gorna02.jpg,images/gallery/cerkwie/ropica_gorna/ropica_gorna02_.jpg,Ropica Górna, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła;
images/gallery/cerkwie/ropica_gorna/ropica_gorna05.jpg,images/gallery/cerkwie/ropica_gorna/ropica_gorna05_.jpg,Ropica Górna, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła;
images/gallery/cerkwie/ropica_gorna/ropica_gorna03.jpg,images/gallery/cerkwie/ropica_gorna/ropica_gorna03_.jpg,Ropica Górna, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła;
images/gallery/cerkwie/ropica_gorna/ropica_gorna04.jpg,images/gallery/cerkwie/ropica_gorna/ropica_gorna04_.jpg,Ropica Górna, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła}

 

Przysłup

Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła

Wybudowana w 1756 r. Pierwotnie stała bliżej potoku, następnie przeniesiona ze względu na zagrożenie zalaniem. W 1880 r. przeszła przebudowę. Polichromia powstała w 1929 r. Po wysiedleniu mieszkańców wsi cerkiew użytkowano jako kościół rzymskokatolicki, a po powrocie Łemków sporadyczne nabożeństwa grekokatolickie. W latach 1980 – 81 staraniem społeczników odbył się remont świątyni znajdującej się w bardzo złym stanie technicznym. Prawdopodobnie cerkiew uratowana została od zawalenia się. Ikonostas XVIII-wieczny pochodzi z innej cerkwi, sprowadzono go w trakcie przebudowy w 1880 r. i przemalowano niektóre z ikon. W chwili obecnej polichromia i ikony wymagają prac konserwatorskich.

W cerkwi odbywa się tylko jedna msza w miesiącu, nie mieliśmy możliwości zobaczyć wnętrza.

{slimbox
images/gallery/cerkwie/przyslup/przyslup01.jpg,images/gallery/cerkwie/przyslup/przyslup01_.jpg,Przysłup, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła;
images/gallery/cerkwie/przyslup/przyslup02.jpg,images/gallery/cerkwie/przyslup/przyslup02_.jpg,Przysłup, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła}

 

Nowica

Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy

Wzniesiona w latach 1840 – 43, polichromia z 1927 r. Po wysiedleniu Łemków użytkowana przez katolików rzymskich, po ich powrocie sporadyczne nabożeństwa grekokatolików. W latach 80-tych cerkiew całkowicie przeszła w ich użytkowanie.

Ikonostas jest kompletny, powstał w XVIII w. W nawie ołtarz boczny z II poł. XVIII w. z główną ikoną Matki Bożej z Dzieciątkiem, w zwieńczeniu św. Jan Chrzciciel. Cerkiew nie posiada elektryczności, podczas nabożeństw oświetlana jest świecami.

{slimbox
images/gallery/cerkwie/nowica/nowica06.jpg,images/gallery/cerkwie/nowica/nowica06_.jpg,Nowica, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy;
images/gallery/cerkwie/nowica/nowica08.jpg,images/gallery/cerkwie/nowica/nowica08_.jpg,Nowica, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy;
images/gallery/cerkwie/nowica/nowica07.jpg,images/gallery/cerkwie/nowica/nowica07_.jpg,Nowica, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy;
images/gallery/cerkwie/nowica/nowica05.jpg,images/gallery/cerkwie/nowica/nowica05_.jpg,Nowica, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy – w drodze na nabożeństwo;
images/gallery/cerkwie/nowica/nowica01.jpg,images/gallery/cerkwie/nowica/nowica01_.jpg,Nowica, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy;
images/gallery/cerkwie/nowica/nowica02.jpg,images/gallery/cerkwie/nowica/nowica02_.jpg,Nowica, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy;
images/gallery/cerkwie/nowica/nowica03.jpg,images/gallery/cerkwie/nowica/nowica03_.jpg,Nowica, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy – polichromia stropu z przedstawieniem Trójcy Świętej;
images/gallery/cerkwie/nowica/nowica04.jpg,images/gallery/cerkwie/nowica/nowica04_.jpg,Nowica, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy – ołtarz boczny z II poł. XVIII w. z główną ikoną Matki Bożej z Dzieciątkiem, w zwieńczeniu św. Jan Chrzciciel;
images/gallery/cerkwie/nowica/nowica09.jpg,images/gallery/cerkwie/nowica/nowica09_.jpg,Nowica, Kaplica greckokatolicka z 1889 r.}

 

Kwiatoń

Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy, obecnie kościół rzymskokatolicki

Zbudowana prawdopodobnie w drugiej połowie  XVII w. Uważana za jedną z najpiękniejszych cerkwi  łemkowskich ze względu na namiotowe,dwukrotnie łamane dachy.We wnętrzu bogata polichromia z 1811r. Ikonostas wykonany w 1904r. przez Michała Bogdańskiego. Na kopule nawy głównej scena Przemienienia Pańskiego, na  płaskim stropie babińca przedstawienie Opieki Bogurodzicy. Wokół babińca i na zachodniej ścianie nawy chór z rzeźbioną balustradą.

W 2011r. ma zostać wpisana na listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. Jest jeszcze drugi powód, dla którego warto odwiedzić cerkiew w Kwiatoni. Jest to chyba jedyna z łemkowskich cerkwi, którą opiekuje się osoba posiadająca szeroką, rzetelną wiedzę o świątyni, miejscowości i historii tych ziem. Turyści są mile widziani i mogą liczyć na wiele ciekawych informacji przekazanych przez prawdziwego pasjonata.

{slimbox
images/gallery/cerkwie/kwiaton/kwiaton01.jpg,images/gallery/cerkwie/kwiaton/kwiaton01_.jpg,Kwiatoń, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy;
images/gallery/cerkwie/kwiaton/kwiaton02.jpg,images/gallery/cerkwie/kwiaton/kwiaton02_.jpg,Kwiatoń, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy;
images/gallery/cerkwie/kwiaton/kwiaton03.jpg,images/gallery/cerkwie/kwiaton/kwiaton03_.jpg,Kwiatoń, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy;
images/gallery/cerkwie/kwiaton/kwiaton04.jpg,images/gallery/cerkwie/kwiaton/kwiaton04_.jpg,Kwiatoń, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy;
images/gallery/cerkwie/kwiaton/kwiaton05.jpg,images/gallery/cerkwie/kwiaton/kwiaton05_.jpg,Kwiatoń, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy;
images/gallery/cerkwie/kwiaton/kwiaton06.jpg,images/gallery/cerkwie/kwiaton/kwiaton06_.jpg,Kwiatoń, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy;
images/gallery/cerkwie/kwiaton/kwiaton07.jpg,images/gallery/cerkwie/kwiaton/kwiaton07_.jpg,Kwiatoń, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy}

 

Uście Gorlickie

Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy Serbskiej

Zbudowana w 1786 r., przebudowywana w XIX w. Po wojnie i wysiedleniu Łemków użytkowana jako kościół rzymskokatolicki, od 1956 r ponownie zaczęły odbywać się nabożeństwa greckokatolickie. Definitywnie powróciła w ręce grekokatolików dopiero w 1997 r.

We wnętrzu zobaczyć można XVIII-wieczny ikonostas. Polichromia z 1938 r., uwagę zwracają stropy.

Pod ikoną Matki Boskiej w rzędzie ikon namiestnych, na cokole znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca Adama i Ewę. Jest to dość duża rzadkość ponieważ w kościołach wschodnich raczej nie spotyka się rzeźb figuralnych, jedynie motywy geometryczne i ornamenty roślinne.

{slimbox
images/gallery/cerkwie/uscie_gorlickie/uscie_gorlickie01.jpg,images/gallery/cerkwie/uscie_gorlickie/uscie_gorlickie01_.jpg,Uście Gorlickie, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy;
images/gallery/cerkwie/uscie_gorlickie/uscie_gorlickie02.jpg,images/gallery/cerkwie/uscie_gorlickie/uscie_gorlickie02_.jpg,Uście Gorlickie, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy, ikonostas częściowo zdemontowany na czas prac konserwatorskich;
images/gallery/cerkwie/uscie_gorlickie/uscie_gorlickie03.jpg,images/gallery/cerkwie/uscie_gorlickie/uscie_gorlickie03_.jpg,Uście Gorlickie, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy, prawy ołtarz boczny z Matką Boską z Dzieciątkiem, powyżej scena Zmartwychwstania;
images/gallery/cerkwie/uscie_gorlickie/uscie_gorlickie04.jpg,images/gallery/cerkwie/uscie_gorlickie/uscie_gorlickie04_.jpg,Uście Gorlickie, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy;
images/gallery/cerkwie/uscie_gorlickie/uscie_gorlickie05.jpg,images/gallery/cerkwie/uscie_gorlickie/uscie_gorlickie05_.jpg,Uście Gorlickie, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy, pod ikoną Matki Boskiej płaskorzeźba przedstawiająca Adama i Ewę;
images/gallery/cerkwie/uscie_gorlickie/uscie_gorlickie06.jpg,images/gallery/cerkwie/uscie_gorlickie/uscie_gorlickie06_.jpg,Uście Gorlickie, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy}

 

Czarna

Cerkiew greckokatolicka św. Dymitra

Zbudowana w 1764 r., przebudowywana w XIX w. Obecnie użytkowana jako kościół rzymskokatolicki.

Zachował się kompletny XVIII-wieczny ikonostas z kompletem ikon, w ołtarzu bocznym Matka Boska z Dzieciątkiem( z XVII w).

{slimbox
images/gallery/cerkwie/czarna/czarna01.jpg,images/gallery/cerkwie/czarna/czarna01_.jpg,Czarna, Cerkiew greckokatolicka św. Dymitra;
images/gallery/cerkwie/czarna/czarna02.jpg,images/gallery/cerkwie/czarna/czarna02_.jpg,Czarna, Cerkiew greckokatolicka św. Dymitra}

 

Brunary Wyżne

Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła

Powstała w obecnym kształcie w 1831 r., po przebudowie XVIII-wiecznej świątyni. Dobudowano nowe prezbiterium, a stare połączono z nawą. Wymusiło to położenie nowego dachu i stropów. W efekcie jest to jedna z największych cerkwi łemkowskich, co świadczy o zamożności tamtejszych mieszkańców.
Polichromia z końca XIX w. wykonana przez Antoniego i Józefa Bogdańskich. W nawie trzy ołtarze boczne. Uwagę zwraca bogato zdobiony ikonostas i ambona z XVIII wieku.

{slimbox
images/gallery/cerkwie/brunary/brunary01.jpg,images/gallery/cerkwie/brunary/brunary01_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła;
images/gallery/cerkwie/brunary/brunary02.jpg,images/gallery/cerkwie/brunary/brunary02_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła, wnętrze;
images/gallery/cerkwie/brunary/brunary03.jpg,images/gallery/cerkwie/brunary/brunary03_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła, XVIII-wieczny ikonostas;
images/gallery/cerkwie/brunary/brunary04.jpg,images/gallery/cerkwie/brunary/brunary04_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła, prezbiterium;
images/gallery/cerkwie/brunary/brunary05.jpg,images/gallery/cerkwie/brunary/brunary05_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła;
images/gallery/cerkwie/brunary/brunary06.jpg,images/gallery/cerkwie/brunary/brunary06_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła, belka tęczowa pomiędzy nawą a dawnym prezbiterium;
images/gallery/cerkwie/brunary/brunary07.jpg,images/gallery/cerkwie/brunary/brunary07_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła, Chrystus Nauczający w rzędzie ikon namiestnych;
images/gallery/cerkwie/brunary/brunary08.jpg,images/gallery/cerkwie/brunary/brunary08_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła, XVIII-wieczna ambona;
images/gallery/cerkwie/brunary/brunary09.jpg,images/gallery/cerkwie/brunary/brunary09_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła, w głębi można dostrzec chór muzyczny wsparty na dwóch bogato dekorowanych słupach}

 

Łosie

Cerkiew greckokatolicka pw. Narodzenia Bogurodzicy

Wybudowana w 1810 r., przeszła przebudowę w 1928 r. Dobudowano dwie zakrystie i poszerzono znacząco nawę, świątynia została otynkowana. W 1952 r. tynki zostały zbite a ściany pokryte gontem.

Znaczna powierzchnia ścian w cerkwi obita jest płótnem i dopiero na nim położone są malowidła. Polichromia wykonana w 1935 r. przez Mikołaja Galankę. Ikonostas pochodzi z przełomu XVIII i XIX wieku, komplet ikon również z tego okresu. Na ścianach wiele ikon i obrazów (XVIII – XXw.), dwa barokowe ołtarze boczne.

W samym Łosiu warto zwiedzić zagrodę maziarską.

{slimbox
images/gallery/cerkwie/losie/losie01.jpg,images/gallery/cerkwie/losie/losie01_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka pw. Narodzenia Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/losie/losie02.jpg,images/gallery/cerkwie/losie/losie02_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka pw. Narodzenia Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/losie/losie03.jpg,images/gallery/cerkwie/losie/losie03_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka pw. Narodzenia Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/losie/losie04.jpg,images/gallery/cerkwie/losie/losie04_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka pw. Narodzenia Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/losie/losie05.jpg,images/gallery/cerkwie/losie/losie05_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka pw. Narodzenia Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/losie/losie06.jpg,images/gallery/cerkwie/losie/losie06_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka pw. Narodzenia Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/losie/losie07.jpg,images/gallery/cerkwie/losie/losie07_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka pw. Narodzenia Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/losie/losie08.jpg,images/gallery/cerkwie/losie/losie08_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka pw. Narodzenia Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/losie/losie09.jpg,images/gallery/cerkwie/losie/losie09_.jpg,Brunary, Cerkiew greckokatolicka pw. Narodzenia Bogurodzicy}

 

Bielanka

Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy

Wybudowana prawdopodobnie w 1773 r. W 1947 r. wybuchł pożar, który zniszczył dachy, szczęśliwie ocalało wnętrze cerkwi. Po wojnie użytkowana przez katolików trzech wyznań, stała się przedmiotem sporu, ostatecznie od 2010 r. wróciła do grekokatolików.

Elementem charakterystycznym jest górna część wieży, tzw. izbica, pomalowana na niebiesko. Ikonostas pochodzi z 1783 r.Polichromia z 1913 r., przemalowana w latach 1993-94 bez zachowania pierwotnego wyglądu. Ze względu na wprowadzone zmiany mieszkańcy wydają się być bardzo niezadowoleni z tego remontu. Patrząc na ostatnie zdjęcie stropu trudno im się dziwić.

{slimbox
images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka01.jpg,images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka01_.jpg,Bielanka, Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy;

images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka02.jpg,images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka02_.jpg,Bielanka, Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka03.jpg,images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka03_.jpg,Bielanka, Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka04.jpg,images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka04_.jpg,Bielanka, Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka05.jpg,images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka05_.jpg,Bielanka, Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka06.jpg,images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka06_.jpg,Bielanka, Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka07.jpg,images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka07_.jpg,Bielanka, Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka08.jpg,images/gallery/cerkwie/bielanka/bielanka08_.jpg,Bielanka, Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy}

Zdynia

Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy, obecnie cerkiew prawosławna i kościół rzymskokatolicki

Wybudowana prawdopodobnie w 1795 r. Po wysiedleniu Łemków stała się własnością katolików rzymskich, a w 1967 r.  erygowano parafię prawosławną. Podczas referendum w 1989 większość mieszkańców opowiedziała się przeciw przejściu na grekokatolicyzm.

W cerkwi barokowy ikonostas jest kompletny, po odnowieniu prezentuje się naprawdę pięknie. Polichromia z 1924 r. (Odnawiana w 2010).

Zdynia jest miejscem, w którym od 1990 roku odbywa się festiwal kultury łemkowskiej – „Łemkowska Watra”.

{slimbox
images/gallery/cerkwie/zdynia/zdynia01.jpg,images/gallery/cerkwie/zdynia/zdynia01_.jpg,Zdynia, Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/zdynia/zdynia02.jpg,images/gallery/cerkwie/zdynia/zdynia02_.jpg,Zdynia, Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/zdynia/zdynia03.jpg,images/gallery/cerkwie/zdynia/zdynia03_.jpg,Zdynia, Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy, wrota carskie pięknie rzeźbione;
images/gallery/cerkwie/zdynia/zdynia04.jpg,images/gallery/cerkwie/zdynia/zdynia04_.jpg,Zdynia, Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy;
images/gallery/cerkwie/zdynia/zdynia05.jpg,images/gallery/cerkwie/zdynia/zdynia05_.jpg,Zdynia, Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy}

Konieczna

Cerkiew greckokatolickaśw. Bazylego Wielkiego

Wybudowana w latach 1903 – 1905, znacząco różni się wyglądem od pozostałych cerkwi łemkowskich. Obecnie jest filią parafii prawosławnej w Zdyni.

We wnętrzu skromna polichromia, sklepienie kolebkowe pomalowane na niebiesko ze złotymi gwiazdkami – imituje niebo. Ikonostas z początku XX w., sprowadzony z Drohobycza. Nietypowy, ponieważ ikony ułożone są schodkowo.

{slimbox
images/gallery/cerkwie/konieczna/konieczna01.jpg,images/gallery/cerkwie/konieczna/konieczna01_.jpg,Konieczna, Cerkiew greckokatolicka św. Bazylego Wielkiego;
images/gallery/cerkwie/konieczna/konieczna02.jpg,images/gallery/cerkwie/konieczna/konieczna02_.jpg,Konieczna, Cerkiew greckokatolicka św. Bazylego Wielkiego}

 

Po drodze …

{slimbox
images/gallery/beskid_niski/beskid_niski01.jpg,images/gallery/beskid_niski/beskid_niski01_.jpg,Beskid Niski;
images/gallery/beskid_niski/beskid_niski02.jpg,images/gallery/beskid_niski/beskid_niski02_.jpg,Beskid Niski}

 

Naszym zdaniem…

Cerkwie i kościoły Beskidu Niskiego leżą w znacznej części na trasie Nowy Sącz – Gorlice, wytyczonej w ramach małopolskiego szlaku architektury drewnianej. Oznacza to, że w sezonie wakacyjnym wiele z nich jest udostępnionych do zwiedzania w piątki 12.00 – 16.00, soboty 10.00 – 14.00 i niedziele 12.00 – 16.00. Z tego względu warto zaplanować wyjazd właśnie w czasie weekendu.
 

Warto zaopatrzyć się w niewielką książeczkę „Zabytki architektury drewnianej powiatu gorlickiego”, autorem jest Paweł Kutaś. Pozycja z 2010 r., dostępna w niektórych cerkwiach i kościołach na tym terenie. Można oczekiwać, że telefony kontaktowe do opiekunów lub parafii i godziny odprawiania mszy św. są aktualne. Wszystkie obiekty zostały przedstawione na kolorowych fotografiach według schematu: z zewnątrz, wnętrze, jakiś szczegół wyposażenia. W opisach informacje o budowli, wyposażeniu, historia obiektu i ciekawostki.