Podróże po kraju

Dębno

Kościół Św. Michała Archanioła w Dębnie zachwyca bardzo bogatą polichromią na drewnie, zachowaną w całości w niezmienionym stanie przez ponad pięćset lat. Unikatowy na międzynarodową skalę kościółek w 2003 r. został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.

Pierwsze wzmianki dotyczące kościoła pochodzą z 1335 r. Od 1630 do 1995 był to kościół w randze filii parafii Maniowy, pozostawał więc w cieniu, stopniowo zapominany. Nie był przebudowywany ani odnawiany, dzięki czemu zachowała się w niezmienionej postaci polichromia z II połowy XV w. Doliczono się tutaj 77 motywów (roślinne, geometryczne, figuralne, a nawet motyw Orła Jagiellońskiego) występujących w wielu wariantach kolorystycznych. Ornamenty są przykładem tzw. wzornictwa patronowego, które powstaje dzięki wycięciu wzorów w pasach skóry (lub papieru), a następnie przyłożeniu pasów do ściany i pokryciu farbą. Polichromia pokryła się z czasem grubą warstwą kurzu i brudu, w końcu przestała w ogóle być widoczna. Paradoksalnie dzięki temu, że o niej zapomniano - ocalała.

Wyposażenie kościoła, głównie w stylu gotyckim, składa się w większości z oryginalnych przedmiotów. Jedynie nieliczne, najcenniejsze zabytki, zdeponowane zostały w muzeach i zastąpione współczesnymi kopiami. Do tych ostatnich należy najstarszy w Polsce obraz na desce, datowany na 1280 rok, odkryty przypadkowo właśnie w kościółku w Dębnie.

W prezbiterium znajdują się niezwykłe cymbałki - wysokie tony wydaje najgrubsza sztabka, a niskie najcieńsza. Na świecie istnieje zaledwie 5 sztuk takich instrumentów.

O zabytkach opowiadają tutejsi księża. Zwiedzający słuchają niezwykle ciekawej opowieści o ośmiu cudach świątyni siedząc w ławkach pamiętających początki kościoła. W trosce o zachowanie w nienaruszonym stanie tej cennej świątyni wprowadzone zostały ograniczenia w ruchu turystycznym -wstęp wyłącznie po umówieniu się z proboszczem. Obowiązuje bezwzględny zakaz fotografowania wnętrza (ze względu na monitoring i przepisy dotyczące ochrony tej klasy zabytków). Zimą turyści nie są wpuszczani, odbywają się jedynie krótkie niedzielne nabożeństwa. Kościół nie jest w tym okresie ogrzewany, bo malowidła powinny mieć jak najmniejszy kontakt z wilgotnym powietrzem i nie mogą być narażane na częste wahania temperatur. Z tego samego powodu sprzątanie kościoła odbywa się zaledwie 2 razy w roku. Podłoga jest nawilżana czystą wodą, szorowana i od razu wycierana do sucha.

Dębno